(1) मरीचि के पुत्र कश्यप प्रजापति थे। ब्रह्मदेव की दाहिनी हाथ की बोटे की नली से दक्ष नाम का पुरुष और बाएँ हाथ की बोटे की नली से धरनी नाम की स्त्री जन्मीं। उन दोनों से एक हज़ार-हज़ार महा ऋषि जन्मे। (2) ब्रह्मा के मानस पुत्रों में दूसरे स्थान पर रहने वाले अंगिरस्‍ु को उद्दध्य, बृहस्पति और संवर्त जैसे पुत्र हुए। बृहस्पति देवताओं के आचार्य बने। (3) मैत्रि (अत्रि) नामक मानस पुत्र से अनेक महा मुनि जन्मे। (4) पुलस्त्य नामक ब्रह्मा के मानस पुत्र से राक्षसों का जन्म हुआ। (5) पुलह नामक मानस पुत्र से किन्नर और किमपुरुष वर्ग उत्पन्न हुए। (6) क्रतू नामक मानस पुत्र से पक्षियों की जाति उत्पन्न हुई।

   
    

शान्तिपर्व (Mahabharat) - 12. शान्तिपर्व(महाभारत)


॥ श्रीः ॥
12.125. अध्यायः 125
Mahabharata - Shanti Parva - Chapter Topics
आशानिरूपणं प्रार्थितेन भीष्मेण तदुपोद्धाततया ऋषभसुमित्रचरित्रकीर्तनारम्भः॥ 1॥ मृगयासक्तेन सुमित्रेण निजशरानुवेधे शरेण सह वनं प्रविष्टं मृगं प्रत्यनुधावनम्॥ 2॥


Mahabharata - Shanti Parva - Chapter Text

युधिष्ठिर उवाच। 12-125-0x(5690)(69778)
शीलं प्रधानं पुरुषे कथितं ते पितामह।
कथमाशा समुत्पन्ना का च सा तद्वदस्व मे॥ 12-125-1(69779)
संशयो मे महानेष समुत्पन्नः पितामह।
छेत्ता च तस्य नान्योऽस्ति त्वत्तः परपुरंजय॥ 12-125-2(69780)
पितामहाशा महती ममासीद्धि सुयोधने।
प्राप्ते युद्धे तु तद्युक्तं तत्कर्ताऽयमिति प्रभो॥ 12-125-3(69781)
सर्वस्याशा सुमहती पुरुषस्योपजायते।
स्यां विहन्यमानायां दुःखो मृत्युर्न संशयः॥ 12-125-4(69782)
ऽहं हताशो दुर्बुद्धिः कृतस्तेन दुरात्मना।
र्तराष्ट्रेण राजेन्द्र पश्य मन्दात्मतां मम॥ 12-125-5(69783)
आशां बृहत्तरीं मन्ये पर्वतादपि सद्रुमात्।
आकाशादपि वा राजन्नप्रमेयाऽथवा पुनः॥ 12-125-6(69784)
एषा चैव कुरुश्रेष्ठ दुर्विचिन्त्या सुदुर्लभा।
दुर्लभत्वाच्च पश्यामि किमन्यद्दुर्लभं ततः॥ 12-125-7(69785)
भीष्म उवाच। 12-125-8x(5691)
अत्र ते वर्तयिष्यामि युधिष्ठिर निबोध मे।
इतिहासं सुमित्रस्य निर्वृत्तमृषभस्य च॥ 12-125-8(69786)
सुमित्रो नाम राजर्षिर्हैहयो मृगयां गतः।
ससार च मृगं विद्ध्वा बाणेनानतपर्वणा॥ 12-125-9(69787)
स मृगो बाणमादाय ययावतिपराक्रमः।
स च राजा बली तूर्णं ससार मृगमन्तिकात्॥ 12-125-10(69788)
ततो निम्नं स्थलं चैव समृगोऽद्रवदाशुगः।
मुहूर्तमिव राजेन्द्र समेन स पथाऽगमत्॥ 12-125-11(69789)
ततः स राजा तारुण्यादौरसन बलेन च।
चचार बाणासनभृत्सखङ्गो हंसवत्तदा॥ 12-125-12(69790)
ततो नदान्नदीश्चैव पल्वलानि वनानि च।
अतिक्रम्याभ्यतिक्रम्य ससारैको वनेचरः॥ 12-125-13(69791)
स तु तावन्मृगो राजन्नासाद्यासाद्य पार्थिवम्।
पुनरभ्येति जवनो जवेन महता ततः॥ 12-125-14(69792)
स तस्य बाणैर्बहुभिः समभ्यस्तो वनेचरः।
प्रक्रीडन्निव राजेन्द्र पुनरभ्येति चान्तिकम्॥ 12-125-15(69793)
पुनश्च जवमास्थाय जवनो मृगयूथपः।
[अतीत्यातीत्य राजेन्द्र पुनरभ्येति चान्तिकम्॥] 12-125-16(69794)
तस्य मर्मच्छिदं घोरं सुमित्रोऽमित्रकर्शनः।
समादाय शरं श्रेष्ठं कार्मुकान्निरवासयत्॥ 12-125-17(69795)
[ततो गव्यूतिमात्रेण मृगयूथपयूथपः।]
तस्य बाणपथं मुक्त्वा तस्थिवान्प्रहसन्निव॥ 12-125-18(69796)
तस्मिन्निपतिते बाणे भूमौ ज्वलिततेजसि।
प्रविवेश मृगोऽरण्यं मृगं राजाऽप्यभिद्रवत्॥ ॥ 12-125-19(69797)

इति श्रीमन्महाभारते शान्तिपर्वणि राजधर्मपर्वणि पञ्चविंशत्यधिकशततमोऽध्यायः॥ 125॥

Mahabharata - Shanti Parva - Chapter Footnotes

12-125-3 युक्तं युद्धं विनैव राज्यार्धदानम्। कर्ता करिष्यति॥ 12-125-7 दुर्लभा दुर्जया॥ 12-125-12 बाणासनभृद्धनुर्धरः॥ 12-125-15 समभ्यस्तो बिद्धः॥


Mahabharat- Hindi (Devanagari) 100000 shlokas

www.sanatanadharm.com - play store app (sanatana dharm)

"Bharathiya Sanatana Dharm" and Sanatana Dharmam & Dharmo rakshati Rakshitha logo are our trademarks. Unauthorised use of "Sanatana Dharmam & Dharmo rakshoati Rakshitha" and the logo is not allowed. Copyright © sanatanadharm.com All Rights Reserved . Made in India.